Shirin Gwamnatin Tarayya na Hakar Zinari ta Masu Sana’ar Gargajiya (PAGMI) ya samu babban ci gaba bayan korar dubban masu hakar ma’adinai ba bisa ka’ida ba daga wuraren hakar ma’adinai da aka ware a Karamar Hukumar Yauri, Jihar Kebbi.
Wannan aiki ya gudana ne ta hanyar hadin gwiwar hukumomi da dama, inda Jami’an Tsaron Hakar Ma’adinai na Hukumar Tsaro da Kare Fararen Hula ta Kasa (NSCDC) suka yi aiki tare da Hukumar DSS, Sojojin Najeriya, da Rundunar ‘Yan Sandan Najeriya. Ta wannan hadin gwiwa, an kwato wuraren PAGMI da aka mamaye ba bisa ka’ida ba tsawon watanni.
Bincike ya nuna cewa wadannan masu hakar ma’adinai ba bisa doka ba sun yi amfani da manyan injuna da hanyoyin hakar da ba su da tsaro, lamarin da ya haddasa lalacewar kasa, gurbacewar hanyoyin ruwa, da karuwar rashin tsaro a cikin al’ummomin da abin ya shafa. Gonaki sun lalace, koguna sun gurbace, yayin da ramukan hakar da aka bari a bude ke haifar da barazana ga rayuka, musamman a lokacin damina.
Baya ga barnar muhalli, wadannan ayyukan ba bisa ka’ida ba sun tauye manufofin PAGMI ta hanyar hana al’umma moriyar tattalin arziki da zamantakewa da ke tattare da hakar ma’adinai cikin tsari. Hukumomi sun bayyana cewa hakar ma’adinai ba tare da doka ba na taimakawa yaduwar laifuka, asarar kudaden shiga, da rikice-rikice a yankunan da ke da albarkatun ma’adinai.
Da yake jawabi kan wannan nasara, Kwamandan Jami’an Tsaron Ma’adinai, Mataimakin Kwamanda John Onoja Attah, ya jaddada cewa an kirkiro PAGMI ne domin sanya hakar ma’adinai cikin tsari, kare al’ummomin da abin ya shafa, da kuma tabbatar da cewa albarkatun kasa na kawo amfanin tattalin arziki ga kowa ba rikici ba.
“Hakar ma’adinai dole ne ta kasance bisa doka, cikin tsari, kuma mai dorewa. Duk wani aiki da ya saba wa doka na jefa rayuka cikin hadari, na lalata muhalli, kuma na barazana ga tsaron kasa,” in ji shi.
Ya kara da cewa an kara tsaurara sa ido da sintiri domin hana sake mamaye wuraren da aka kwato. Haka kuma, hukumomin da abin ya shafa sun fara tantance lalacewar muhalli tare da daukar matakan gyara da farfadowa.
Ga al’ummomin Yauri da kewaye, wannan mataki ya kawo sabon fata cikin taka-tsantsan, tare da yiwuwar ganin hakar ma’adinai na aiki domin amfanin jama’a, ba cutar da rayuwa da muhalli ba.