{"id":19863,"date":"2025-12-30T03:30:30","date_gmt":"2025-12-30T03:30:30","guid":{"rendered":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863"},"modified":"2025-12-30T03:30:34","modified_gmt":"2025-12-30T03:30:34","slug":"masu-tsaron-daji-da-ha%c9%97arin-iko-mara-kulawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863","title":{"rendered":"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Daga Babafemi Ojudu<br>Nijeriya ta sanar da kafa wata sabuwar runduna\u2014Masu Tsaron Daji (Forest Guards)\u2014da aka dora wa alhakin tabbatar da tsaro a manyan wuraren da ba a kula da su yadda ya kamata. Manufar tana da kyau. Sa\u0199on ya fito da \u0199arfi. Gaggawar ma abin fahimta ne.<br>Amma a \u0199asa mai tarihin Nijeriya, ba za a auna kowace runduna mai makami ko rabin makami bisa niyya ka\u0257ai ba. Iko idan an saki shi, dole a bincike shi\u2014da wuri, sosai, ba tare da son zuciya ba.<br>Dazuzzuka na iya zama ba a kula da su.<br>Amma iko kansa bai kamata ya zama mara kulawa ba.<br>Tambayoyin da Dole a Yi<br>A dimokira\u0257iyya, aikin farko na \u2019yan \u0199asa ba tafi ba ne; bincike ne.<br>Daukar Ma\u2019aikata (Recruitment)<br>\u2013 Yaushe aka \u0257auki Masu Tsaron Dajin nan?<br>\u2013 Wa ya gudanar da daukar, kuma bisa wace doka ko izini?<br>\u2013 A ina aka yi daukar?<br>\u2013 Wace \u0199a\u2019ida aka yi amfani da ita?<br>\u2013 An yi binciken bayanan baya (background checks)? Wa ya yi?<br>\u2013 An tace masu ala\u0199a da laifi, \u2019yan ta\u2019adda ko masu tsattsauran ra\u2019ayi?<br>Horarwa (Training)<br>\u2013 An horas da su kafin tura su aiki?<br>\u2013 Wa ya horas da su\u2014sojoji, \u2019yan sanda, Civil Defence, ko kamfanoni masu zaman kansu?<br>\u2013 A ina aka yi horon, kuma tsawon nawa?<br>\u2013 Me aka koya musu su yi\u2014kuma me aka koya musu kada su yi?<br>\u2013 Shin dokokin amfani da \u0199arfi, kare fararen hula, da ha\u0199\u0199in \u0257an adam sun kasance a tsakiyar horon?<br>Umurni da Kulawa (Command and Control)<br>\u2013 Wa ke ba Masu Tsaron Daji umarni?<br>\u2013 Wa suke kai wa rahoto ta aiki da ta gudanarwa?<br>\u2013 Menene tsarin umarni?<br>\u2013 Wa ke ladabtar da su idan abu ya lalace?<br>\u2013 Wa ke \u0257aukar alhaki idan rayuka sun salwanta?<br>Makami (Armament)<br>\u2013 Shin suna da makamai?<br>\u2013 Idan haka ne, irin wane makami?<br>\u2013 Wa ya ba da izinin bayar da makaman?<br>\u2013 Shin an yi rijista da bin diddigi da tantancewa (audit) na makaman?<br>\u2013 A wane hali ne aka ba su damar amfani da \u0199arfi mai kisa?<br>Tura Aiki (Deployment)<br>\u2013 Yaushe aka tura su aiki?<br>\u2013 Wa ya bayar da umarnin turawa?<br>\u2013 A ina ne suke aiki a yau?<br>\u2013 Shin suna aiki tare da sauran hukumomin tsaro ko kuma su ka\u0257ai?<br>\u2013 Wa\u0257anne hanyoyi ne ke hana rikici, maimaitawa, ko takaddama tsakanin rundunoni?<br>Sa Ido da Alhaki (Oversight and Accountability)<br>\u2013 Wa ke sa ido kan wannan runduna?<br>\u2013 Akwai kulawar majalisa ko farar hula?<br>\u2013 Wace hanya ce \u2019yan \u0199asa za su bi su kai rahoton cin zarafi?<br>\u2013 Wa\u0257anne kariya ne ke hana nuna wariyar kabila, hukuncin gama-kai, ko cin zarafin al\u2019ummomin da ke kusa da daji?<br>Ku\u0257i (Funding)<br>\u2013 Wa ke \u0257aukar nauyin ku\u0257in Masu Tsaron Daji?<br>\u2013 Menene kasafin ku\u0257insu da tushen ku\u0257in?<br>\u2013 Me zai faru da rundunar idan ku\u0257i suka zama ba su da tabbas\u2014ko aka siyasantar da su?<br>Dalilin Muhimmanci<br>Tsarin tsaron Nijeriya ya riga ya cika: sojoji, \u2019yan sanda, Civil Defence, hukumomin le\u0199en asiri, rundunonin ha\u0257in gwiwa, da wasu \u0199ananan \u0199ungiyoyi na gida. \u0198ara wata runduna ba tare da tsari mai bayyani ba ba sabuntawa ba ne; ha\u0257ari ne mai yawa.<br>Tarihi ya nuna mana darasi mai tsauri. \u0198ungiyoyin da aka kafa don warware matsalolin jiya sau da yawa sukan zama barazanar gobe\u2014marasa alhaki, masu cin hanci, masu siyasa, kuma masu wahalar rushewa. Misalin Federal Road Safety Corps na iya tunatar da mu: an kafa ta da kyakkyawar manufa ta Farfesa Wole Soyinka, amma mun san abin da ta zama bayan mika ta ga magada.<br>Wuraren da ba a kula da su ha\u0257ari ne.<br>Amma iko mara kulawa yana kashewa.<br>Kira ga Gaskiya, Ba Zargi ba<br>Wa\u0257annan tambayoyi ba hari ba ne ga gwamnati.<br>Gayyata ce zuwa tsanaki da muhimmanci.<br>Idan Masu Tsaron Daji halal ne, \u0199wararru, an horas da su yadda ya kamata, suna da umarni a sarari, kuma ana sa musu ido sosai, to amsa wa\u0257annan tambayoyi zai \u0199arfafa amincewar jama\u2019a\u2014ba rage ta ba.<br>A dimokira\u0257iyya, shiru ba biyayya ba ce.<br>Bincike ne.<br>Nijeriya ba wai tana bukatar \u0199arin \u0199arfi ka\u0257ai ba.<br>Tana bukatar \u0199arin bayyanawa, \u0199arin alhaki, da \u0199arin takatsantsan.<br>Duk abin da ya gaza haka, shi ne yadda \u0199asashe ke fa\u0257awa cikin rikice-rikicen da ba su ta\u0253a shiryawa ba.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Daga Babafemi OjuduNijeriya ta sanar da kafa wata sabuwar runduna\u2014Masu Tsaron Daji (Forest Guards)\u2014da aka dora wa alhakin tabbatar da tsaro a manyan wuraren da ba a kula da su&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":19860,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-19863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pages"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Daga Babafemi OjuduNijeriya ta sanar da kafa wata sabuwar runduna\u2014Masu Tsaron Daji (Forest Guards)\u2014da aka dora wa alhakin tabbatar da tsaro a manyan wuraren da ba a kula da su&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-30T03:30:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-30T03:30:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/psmnigeria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Femi-Ojodu.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"509\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"396\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Keji Mustapha\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Keji Mustapha\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863\"},\"author\":{\"name\":\"Keji Mustapha\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6d9f47c782c25c1cc44f1a23a4877688\"},\"headline\":\"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa\",\"datePublished\":\"2025-12-30T03:30:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-30T03:30:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863\"},\"wordCount\":725,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Femi-Ojodu.jpg\",\"articleSection\":[\"Pages\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863\",\"url\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863\",\"name\":\"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Femi-Ojodu.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-30T03:30:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-30T03:30:34+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6d9f47c782c25c1cc44f1a23a4877688\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Femi-Ojodu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Femi-Ojodu.jpg\",\"width\":509,\"height\":396},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?p=19863#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/#website\",\"url\":\"http:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6d9f47c782c25c1cc44f1a23a4877688\",\"name\":\"Keji Mustapha\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/00f1895b3ec10d46fc4602256f2fe9d710d6a1cc7c92b69b8d22d4600730ec6a?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/00f1895b3ec10d46fc4602256f2fe9d710d6a1cc7c92b69b8d22d4600730ec6a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/00f1895b3ec10d46fc4602256f2fe9d710d6a1cc7c92b69b8d22d4600730ec6a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Keji Mustapha\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/psmnigeria.org\\\/?author=6\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa -","og_description":"Daga Babafemi OjuduNijeriya ta sanar da kafa wata sabuwar runduna\u2014Masu Tsaron Daji (Forest Guards)\u2014da aka dora wa alhakin tabbatar da tsaro a manyan wuraren da ba a kula da su&hellip;","og_url":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863","article_published_time":"2025-12-30T03:30:30+00:00","article_modified_time":"2025-12-30T03:30:34+00:00","og_image":[{"width":509,"height":396,"url":"https:\/\/psmnigeria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Femi-Ojodu.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Keji Mustapha","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Keji Mustapha","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863"},"author":{"name":"Keji Mustapha","@id":"http:\/\/psmnigeria.org\/#\/schema\/person\/6d9f47c782c25c1cc44f1a23a4877688"},"headline":"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa","datePublished":"2025-12-30T03:30:30+00:00","dateModified":"2025-12-30T03:30:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863"},"wordCount":725,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/psmnigeria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Femi-Ojodu.jpg","articleSection":["Pages"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863","url":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863","name":"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa -","isPartOf":{"@id":"http:\/\/psmnigeria.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/psmnigeria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Femi-Ojodu.jpg","datePublished":"2025-12-30T03:30:30+00:00","dateModified":"2025-12-30T03:30:34+00:00","author":{"@id":"http:\/\/psmnigeria.org\/#\/schema\/person\/6d9f47c782c25c1cc44f1a23a4877688"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863#primaryimage","url":"https:\/\/psmnigeria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Femi-Ojodu.jpg","contentUrl":"https:\/\/psmnigeria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Femi-Ojodu.jpg","width":509,"height":396},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/psmnigeria.org\/?p=19863#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/psmnigeria.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Masu Tsaron Daji da Ha\u0257arin Iko Mara Kulawa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/psmnigeria.org\/#website","url":"http:\/\/psmnigeria.org\/","name":"","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/psmnigeria.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/psmnigeria.org\/#\/schema\/person\/6d9f47c782c25c1cc44f1a23a4877688","name":"Keji Mustapha","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/00f1895b3ec10d46fc4602256f2fe9d710d6a1cc7c92b69b8d22d4600730ec6a?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/00f1895b3ec10d46fc4602256f2fe9d710d6a1cc7c92b69b8d22d4600730ec6a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/00f1895b3ec10d46fc4602256f2fe9d710d6a1cc7c92b69b8d22d4600730ec6a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Keji Mustapha"},"url":"https:\/\/psmnigeria.org\/?author=6"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/psmnigeria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Femi-Ojodu.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19863"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19864,"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19863\/revisions\/19864"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psmnigeria.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}